สรุปบทเรียนการดำเนินงานเพื่อชุมชนเข้มแข็งจังหวัดน่าน

วังฆ้อง
      จุดเริ่มของกระบวนการแก้ไขปัญหาของชุมชนอาศัยองค์ประกอบที่สำคัญคือ ผู้นำและองค์กรชุมชนที่เข้มแข็ง
พึ่งตนเองได้ และการมีส่วนร่วมของชุมชน ปัญหาด้านต่างๆ ถูกหยิบยกขึ้นมาแลกเปลี่ยนหารือและกำหนดแนวทางการ
แก้ไขร่วมกัน มีกระบวนการเพื่อสร้างความเข้าใจและให้ข้อมูลแก่ชาวบ้าน กระประพฤติตนเป็นแบบอย่าง ตั้งใจทำงาน
มีผลงาน ทำให้ชาวบ้านเกิดความเข้าใจและยอมรับ จากกิจกรรมที่ร่วมกันคิดร่วมกันวางแผนและร่วมกันทำทั้งชุมชน สิ่งสำคัญที่เกิดขึ้นคือการร่วมมือ ร่วมใจ รู้รักสามัคคีในถิ่นฐานบ้านเกิดและวัฒนธรรมประเพณีของท้องถิ่นปัญหาที่เคย เกิดขึ้นในชุมชนลดน้อยลงจนไม่ปรากฏให้เห็นในชุมชนอีก ที่ผ่านมากระบวนการทำงานชุมชน แกนนำได้ตระหนักและ ระลึกอยู่เสมอถึงข้อจำกัดของชุมชน และพยายามแสวงหาทางเลือกต่างๆ ที่จะช่วยหนุนเสริมพัฒนาอย่างต่อเนื่องและ
ยั่งยืน

“ชุมชนเข้มแข็งเกิดขึ้นจากกระบวนการเรียนรู้ของชุมชนที่เรียกว่า การรวมตัว ร่วมคิด ร่วมทำ โดยชุมชนและเพื่อชุมชน”

น้ำล้อม
     เมื่อเริ่มกระบวนการทำงานโดยการสำรวจข้อมูล และวิเคราะห์ปัญหาในชุมชนซึ่งพบว่าภายในชุมชนไม่ได้มีเฉพาะ
ปัญหายาเสพติด แต่ยังมีปัญหาอื่นๆที่ทับซ้อนและเกี่ยวพันกันอยู่ ปัญหาที่สำคัญได้แก่ปัญหาด้านครอบครัว เมื่อความ สัมพันธ์เริ่มห่างเหินปัญหาอาจทวีความรุนแรง ชุมชนจะเข้มแข็งได้ครอบครัวต้องเข้มแข็งก่อน องค์ประกอบสำคัญที่ ทำให้ชุมชนสามารถดำเนินการจัดการกับปัญหาด้านต่างๆ คือผู้นำ ศักยภาพอันหลากหลายของผู้คนทั้งชุมชนและการใช้ ข้อมูลเป็นองค์ประกอบสำคัญของความสำเร็จในการจัดการกับปัญหาของชุมชน ผู้นำจะต้องเข้มแข็งทำตัวเป็นต้นแบบ
กล้าชน กล้าพูด เด็ดขาดในการต่อสู้กับปัญหาและกลุ่มอิทธิพล สร้างศรัทธา สร้างการยอมรับ โดยนำกระบวนการมี ส่วนร่วมเข้ามาเป็นเครื่องมือช่วยกันคิด ช่วยกันทำ ช่วยกันแก้ไขปัญหาต่างๆ ประสานงานแหล่งงบประมาณจากภาคี ภายนอกเข้ามาหนุนเสริม